• Türkiye

    Sizi, yerel sitenizde, yerel fiyatlandırmalar ile promosyonları görebileceğiniz ve ürünleri çevrimiçi satın alabileceğiniz bir sayfaya yönlendirdik.

    Stay on our U.S. site

Keyboard ALT + g to toggle grid overlay

Norconsult

Yenilikçi altyapı şirketi, İskandinav tünel tasarımını kolaylaştırmak için VR oyunlarından yararlanıyor

İnşanın geleceği

BU HİKAYEYİ PAYLAŞIN

Görseli sağlayan: LimbForge

Sanal ortamlar, inşaattan önce gerçek tasarım problemlerini aydınlatır

Altyapı projelerinde her şey büyüktür: bütçe, program, kapsam ve hepsinden önemlisi, risk. Mimarlık, mühendislik ve tasarım danışmanlığı firması Norconsult, Bergen, Norveç yakınında yeni bir demiryolu tüneli tasarladığında, gelişmiş teknolojiyi kritik ama külfetli bir tasarım gereksinimine (demiryolu sinyalizasyon sistemi) uygulayarak büyük bir riski küçük bir risk haline getirdi. Norconsult, yetersiz işaret ve sinyallerden kaynaklanan maliyetli inşaat gecikmelerini önlemek için, potansiyel tasarım problemlerini öngörmek üzere altyapı tasarımında 3D modelleme ve VR oyunlaştırmadan yararlandı. Oluşturduğu interaktif oyun ortamı, tasarım değerlendirme, doğrulama, optimizasyon ve onayı kolaylaştırma için yeni bir standart oluşturdu.

Büyük bir organizasyon, genç şirket ruhundan yararlanıyor

1929 yılına dayanan kökleri ile Norconsult, Norveç'teki en büyük multidisipliner teknik danışmanlık şirketidir. Kapsamlı portföyünde yer alan 20.000 projeden sadece birkaç olan havalimanları, halka açık etkinlik alanları, petrol sahaları, otoyolları, hastaneler, barajlar, köprüler, tren yolları ve tüneller için tasarım ve inşa alanlarında uzmanlığa sahiptir.

Norveç'in başkenti Oslo’nun yakınındaki Sandvika’da bulunan Norconsult’un 88’i aşkın ofisi genelinde yaklaşık 3.300 çalışanı bulunuyor. Büyük boyutu önem arz eden bir özellik olsa da, aynı zamanda bir dezavantaj olabilir: Organizasyon ne kadar büyük olursa, o kadar yavaş hareket eder. Norconsult, daha küçük ve hızlı bir firmanın ruhunu kanalize etmek için “Bleeding Edge” adında şirket içi bir ekip kurdu. Norconsult’un gelişen ulaştırma uygulamasında 3B modelleme ve teknoloji kullanımını destekleyen bir inşaat mühendisi ve BIM koordinatörü olan Bleeding Edge üyesi Thomas Angeltveit, “İş uygulamalarımızı daha verimli hale getirmek ve müşterilerimize daha iyi bir ürün sunmak için teknolojinin gelişimini zorlayan en yenilikçi 30 ila 40 çalışanız” diye açıklıyor. “Her zaman en yeni teknolojiyi kullanarak olabileceğimiz en iyi danışmanlar olmaya çalışıyoruz.”

Norconsult'daki demiryolu ekibindeki BIM koordinatörü Thomas Angeltveit, 2015'ten beri Ulriken Tüneli projesi üzerinde çalışıyor. Görseli sağlayan: Norconsult AS.

Hayati bir ekonomik damarın açılması

Bergensbanen ya da Bergen Hattı olarak bilinen Oslo ve Bergen arasındaki Norveç demiryolu, nefes kesici Nordik arazisinin 500 kilometrelik (yaklaşık 310 mil) kısmına yayılıyor. Ancak yalnızca Avrupa'nın en güzel manzaralı raylı hatlarından biri değil, aynı zamanda Norveç'in en büyük iki şehrini birbirine bağladığından, ekonomik açıdan da hayati önem taşıyor. Trenlerin hızlı, kolay ve güvenli bir şekilde geçmesi kritik öneme sahip.

Rotanın son ayağı Arna ile Bergen arasında ve Ulriken Dağı'nın altındaki 7,8 kilometrelik (4.8 mil) bir tünel olan Ulriken Tüneli'nden geçiyor. 1964 yılında inşa edilmiş olan tünel, Kuzey Avrupa'daki en çok trafik yapılan tek pistli tünel ve yıllardır büyük bir darboğaz haline gelmiş. Angeltveit, "Mevcut tünelin kapasitesi, yolcu ve yük taşıma ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli miktarda tren kullanmak için yeterli değil" diye açıklıyor. Norconsult, 2010 yılında Norveç’in devlete ait demiryolu kuruluşu Bane NOR ile ilkine paralel ikinci bir Ulriken Tüneli kurarak çifte kapasiteye sahip bir proje üzerinde çalışmaya başladı.

2022 yılında tamamlanması planlanan proje, mevcut demiryolu trafiğini aksatmadan, mevcut tünel ve ilgili demiryolu istasyonlarını da iyileştirirken, Ulriken Dağı ile yeni bir tünel açması gereken inşaatçılar için önemli zorluklar sunuyor.

Bergen Hattı'nın sonu olan Bergen İstasyonunun görüntüsü. Görseli sağlayan: Norconsult AS/Bane NOR/Baezeni.

Demiryolu güvenliği birinci önceliktir

Eski tüneli bozmadan ya da demiryolu hizmetini aksatmadan yeni bir Ulriken Tüneli meydana getirmek için Bane NOR'nin, Ulriken Dağı'nın üzerinde bulunduğu sert kayayı kazmak için 18 ay boyunca 1.800 tonluk tünel açma makinesi (TBM) kullanması gerekecekti. Norveç'te, geleneksel patlatma standart olduğundan bir demiryolu tüneli açmak için ilk kez bir TBM kullanılacaktı. Ulriken'in Dağı'nın üzerinde durduğu sert kayayı kazmak 18 ay sürecekti.

Bunun gibi büyük bir altyapı projesi sadece teknik zorluklarla karşılaşmaz; idari engeller de vardır. Demiryolu projelerinde en önemli engellerden biri, demiryolu güvenliği için önemli olan işaret ve sinyalizasyon sistemi için düzenleyici onayını almaktır. Angeltveit, “Raylı projelerde, onaylanacak en zor şey sinyalizasyon sistemidir” diyor. “Çünkü bu, rayın kalbi. Her şeyi çalıştıran o. Makinist bir sinyal göremezse ve çok uzağa gidiyorsa ya da durmuyorsa tüm ray sistemini kapatacaktır.”

Tünel açma makinesi 29 Ağustos 2017'de Bergen'deki Ulriken Dağı'ndan geçiyor. Görseli sağlayan: Warren Eversley/Bane NOR/Norconsult AS.

Sistemi oyunlaştırma

Ulriken Tüneli projesinin karmaşık tasarım ve inşaat zorluklarıyla başa çıkmak için, Norconsult’un Bina Bilgi Modellemesi (BIM) kullanımı, şirketin disiplinleri daha verimli bir şekilde koordine etmesine yardımcı oldu. Angeltveit, “BIM, projelerimizde önemli bir başarı faktörüdür, çünkü şimdi çok hızlı yeni teknolojiler geliştiriyoruz” diyor. Tünel projeleri ve istasyon yenilemeleri için BIM modelleri AutoCAD, Civil 3D ve Revit ile inşaat ekipleriyle işbirliği için Navisworks (İngilizce) kullanılarak oluşturuldu.

Sinyalleme sistemi çevresindeki idari zorlukları ele almak farklı bir yaklaşım gerektiriyordu. Gerekli onayların elde edilmesini bu kadar zor kılan şey, sinyallerin tipik olarak tren operatörleri tarafından test edilebilmeleri için yıllar önce kurulmasıdır. Bu nedenle hatalar yaygındır. Angeltveit şunu merak etti: Tren operatörleri sinyalleri daha erken test edebilseydi, onayların alınabilmesi daha mı kolay olurdu?

Bunu anlamak için, tren operatörlerinin daha inşa edilmeden raylarda “sürmesine” izin verecek bir oyun ortamı yaratmak için BIM modellerini sanal gerçeklikle bir araya getirme fikrini tasarladı. Angeltveit, “Bütün disiplinler için modellerimiz vardı - aynı modelleri müteahhitlere verdik - ve onları bir oyun motoruna yerleştirdik” diyor. Ekip 3B modelleri 3ds Max ile anime etti ve ReCap (İngilizce) kullanarak tren kokpitinin tasarımı gibi gerçek dünya verilerini lazer taramaları ile artırılmış gerçeklik haline getirdi.

  • Sürükleyici bir VR oyunu, tren operatörlerinin gerçek bir treni, 3B lazer taramaları kullanılarak oluşturulan simüle edilmiş bir kokpitte yeni Ulriken Tüneli üzerinden “sürmelerini” sağlar.

  • Kullanıcılar, en yakın sinyalden uzaklıklarını değerlendirmek için pist yatağındaki metre işaretlerini kullanarak rotayı sürdürebilirler ve kullanırken sinyallerle ilgili sorunları işaretlerler.

  • Tren operatörleri, tünel içinde daha fazla görünürlük sağlamak için bazı sinyallerin başka bir konuma taşınmasını tavsiye etti. Böylece, değişiklikler inşaattan önce yapılarak önemli maliyet tasarrufu sağladı.

  • Sanal ortam ayrıca, tüneldeki acil durum simülasyonlarını çalıştırmak ve operasyonlar ve bakım için eğitimi desteklemek için demirbaşlar ve ekipmanı da göstermektedir.

  • “Drone modu” Ulriken Tüneli'nin girişindeki yükseltilmiş Arna istasyonunun kuşbakışı görünümünü sağlar.

Görseli sağlayan: Norconsult AS/Bane NOR/Baezeni

Muazzam potansiyel

Oyun deneyiminde, tren operatörleri, işaret ve sinyallerin yerleştirilmesini değerlendirmek için performanslarını kullanan inşaat mühendislerinin gözetimi altında sanal tren raylarına yöneldiler. Sanal ortam “sanki oradaymış gibi hissettiriyor” diye açıklıyor Angeltveit, “ve henüz inşa edilmemiş bir şey için onay almaya çalışırken çok büyük bir avantaj sunuyor” diyor. İteratif bir tasarım süreci boyunca, mühendisler sinyal sistemini rafine ve optimize etti. “Tren sürücüleri ile çalışmak, onların düşünce süreçlerini daha iyi anlamamıza yardımcı oldu” diye devam ediyor. “Gerçek tren sürüş deneyimlerinden faydalandık.”

Bane NOR ayrıca acil durum müdahalecileri için görsel bir yardım olarak oyundan ek fayda sağladı. Oyunu “drone modunda” oynayarak, yani projeyi insansız hava aracı perspektifinden hareket ettirerek, personel tahliye rotaları hakkında bilgi sahibi olabilir veya acil durum senaryolarını taklit edebilir. Benzer sürükleyici ortamlar, proje ekiplerinin operasyonel ve bakım ihtiyaçlarını öngörmelerine yardımcı olarak, son kullanıcılar için optimize edilmiş binaları ve altyapıları tasarlamalarına yardımcı olabilir. Angeltveit, “Burada keşfedilecek birçok fırsat var” diyor.

Videoyu sağlayan: Norconsult AS/Bane NOR/Baezeni (02:18 dk.)

Hiç olmadığı kadar iyi ve güvenli bir tünel

Tünelin inşası, 2022 olan tamamlanma tarihine doğru ilerliyor ve TBM, Ağustos 2017'de Ulriken Dağı'nı delmeyi bitirdiğinde bir dönüm noktasına ulaştı. Yeni çift hatlı demiryolu tamamlandığında daha fazla tren, Arna ve Bergen arasında daha fazla insanı ve yükü daha hızlı ve daha sık aralıklarla taşıyabilecek.

Bu arada, BIM, VR ve oyunun evliliği, Autodesk’in 2017 AEC Mükemmellik Ödülleri (İngilizce) yarışmasında altyapı kategorisinde üçüncü sırayı alan Norconsult için çoktan meyve verdi. Angeltveit'e göre, VR oyun deneyimi standart onay süresinden yıllar azaltan bir düzenleyici gözden geçirme sürecini içeren faydalar sağladı; oyunun teknik olmayan kullanıcıların bile proje planlarını görselleştirmesine yardım ettiğinden daha güçlü bir paydaş alımı ve hatalar inşaattan önce düzeltilebildiğinden düşen maliyetler.

Belki de tümünün en güçlü avantajı, oyun sayesinde inşaat ekiplerinin gitmesinden uzun bir süre sonra en yüksek performansta çalışacağı tünelin kendisidir. Angeltveit, “Sonunda, her zamankinden daha iyi, daha güvenli bir tünel ve istasyon sağlamaya yardımcı olabiliriz” diyor.

Mevcut tünelden gelen bir tren ile yapım aşamasında yenilenen Arna İstasyonu ve solda yeni tünel. Görseli sağlayan: Ingvild Eikeland/Bane NOR/Norconsult AS.

Altyapı tasarımının geleceği için değişikliği kucaklayın

Norconsult, Ulriken Tüneli'ndeki ilk başarısına dayanarak, VR oyunlaştırmayı, tüm demiryolu projelerinde sinyalleme tasarımı ve onayını desteklemek için standart bir işletim prosedürü haline getirmiştir. Şirket ayrıca diğer kullanım olanaklarını da araştırıyor. Örneğin, bir kentsel hafif raylı sistem projesinde, Norconsult, bisiklet ve acil durum araçları için trafik şeritlerinin tasarımını optimize etmek amacıyla tramvay sürücülerinden geri bildirim almak için VR oyun deneyimini kullanıyor. Bu arada müşteriler, kritik destek ve satın alma işlemlerini VR görselleştirmeleriyle daha kolay ve hevesle kazanmış olan üst düzey yönetime ve topluluk paydaşlarına yönelik sunumlarda gerçekçi ortamları kullanıyorlar.

Uzun vadede, VR oyunlaştırmasının reaktif tasarım yerine yeni bir proaktif çağda nasıl yardımcı olabileceğini görmek çok kolay. Angeltveit, “Bizim için bu oyunun tüm kurallarını değiştiriyor” dedi. “BIM modellerimizle etkileşimli bir sanal gerçeklik deneyimi sunmak geleneksel olarak muhafazakar bir sektördeki statükoyu gerçekten bozuyor.”

Bergen Hattı üzerinde bir sinyal düzeninin VR görüntüsü. Görseli sağlayan: Norconsult AS/Bane NOR/Baezeni.

İlgili ürünler

Şu anda arama sonuçlarını görüntüleyemiyoruz. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.

GERİ BİLDİRİM